Problem wywołań cebulowych w Haskellu

7 minut(y)

Przez Problem wywołań cebulowych rozumiem sytuację zagnieżdżonego wywoływania różnego rodzaju funkcji jak:

someFunction someData = thirdFunction (secondFunction (firstFunction someData))

Duża ilość wywołań powoduje dużą ilość nawiasów na końcu:

f x = f9 (f8 (f7 (f6 (f5 (f4 (f3 (f2 (f1 (f0 x)))))))))

co jest mało czytelne.

W Haskellu można zapisać to trochę czytelniej za pomocą klauzuli where:

someFunction someData = thirdFunction secondDate where 
  secondData = secondFunction firstData
  firstData = firstFunction someData

Niestety klauzula where może powodować dużą rozwlekłość kodu:

f x = f9 x8 where 
  x8 = f8 x7
  x7 = f7 x6
  x6 = f6 x5
  x5 = f5 x4
  x4 = f4 x3
  x3 = f3 x2
  x2 = f2 x1
  x1 = f1 x

Dodatkowo tworzymy dużą ilość pośrednich zmiennych, które tylko zaciemniają kod.

W językach obiektowych (lub wspierających notację obiektową jak Rust) mamy szansę na lepszy zapis, jeśli firstFunction jest metodą obiektu firstData, secondFunction jest metodą obiektu secondData, a thirdFunction jest metodą obiektu thirdData:

def someFunction(someDate: SomeDate): SomeResult = someData
  .firstFunction()
  .secondFunction()
  .thirdFunction()

Niestety nie zawsze mamy takie szczęście i wtedy kod wygląda mniej więcej tak:

def someFunction(someData: SomeDate): SomeResult = {
  val firstData = firstFunction(someData)
  val secondDate = secondFunction(firstData)
  third_function(secondDate)
}

Lub w krótszej formie bez zmiennych pośrednich tak:

def someFunction(someData: SomeDate): SomeResult = third_function(secondFunction(firstData(someData)))

W Scali można jeszcze próbować dodać metodę do obiektu za pomocą konwersji implicit, jednak może wymagać to dużej ilości kodu, a zysk jest raczej mały. Chociaż czasem jest to używane w bibliotekach jak Scalaz czy Zio.

Na szczęście można rozwiązać to za pomocą operatora potoku, zwanego też w Scali operatorem drozda:

def someFunction(someData: SomeDate): someData |> firstFunction |> secondFunction |> thirdFunction

Pisałem o tym w artykule Problem wywołań cebulowych w Scali.

Operatory aplikacji (i kombinacji)

Haskell także posiada swoje operatory potoku. Jednak dla utrudnienia nazywają się one operatorami aplikacji. Znajdują się one w module Data.Function.

Podobnie jak w przypadku języków Scala czy OCaml, w Haskell operatory te nie są częścią składni języka, tylko zdefiniowane są tak jak funkcje. Dzięki temu, że te języki programowania mają elastyczną składnię można definiować własne operatory.

W dalszej części artykułu będę poszukiwać czytelniejszej formy dla funkcji:

f x = f3 (f2 (f1 x))

Operator dolara (ang. Dollar operator)

Pierwszym operatorem aplikacji jest operator dolara ($). Operator ten robi “apply forward” zwane też “pipe into”. Definicja:

($) :: (a -> b) -> (a -> b)

Użycie operatora dolara wygląda następująco:

f d = f3 $ f2 $ f1 d

Jest to odpowiednik z innych języków programowania:

f d = f3 <| f2 <| f1 <| d

Powyższy zapis jest czytelniejszy niż zapis nawiasowy, jednak dalej wymaga czytania od prawej do lewej, co jest nienaturalne.

Operator et (ang. Ampersand operator)

Drugim operatorem aplikacji jest operator et (&). Operator ten robi “apply backward” zwane też “pipe from”. Definicja:

a -> (a -> b) -> b

Użycie operatora et wygląda następująco:

f d = d & f1 & f2 & f3

Jest to odpowiednik z innych języków programowania:

f d = d |> f1 |> f2 |> f3

Jest to czytelniejsza postać dla użytkowników języków obiektowych oraz języka Rust, jednak w Haskellu rzadko używana.

Operator kropki (ang. Dot operator)

Operator kropki (.) służy do składania funkcji (ang. Function composition). Jest to operator kompozycji. Definicja:

(.) :: (b -> c) -> (a -> b) -> a -> c

I użycie w Haskellu jakiego moglibyśmy się spodziewać:

f d = (f3 . f2 . f1) d

Jednak nie jest to to, czego można by spodziewać się po programistach Haskella. Haskell pozwala na PointFree Style, czyli możliwość niezapisywania argumentów:

f = f3 . f2 . f1

Styl PointFree bywa też nazywany stylem Pointless, ponieważ jest oskarżany o zaciemnianie kodu.

Pakiet Flow

Pakiet Flow pozwala używać operatorów znanych z innych języków programowania, takich jak Scala czy OCaml. Definiuje on dwa operatory aplikacji oraz dwa operatory kompozycji, które w uproszczeniu można wyjaśnić jako:

(<|) = ($)      -- "apply forward"    or "pipe into"
(|>) = (&)      -- "apply backward"   or "pipe from"
(<.) = (.)      -- "compose backward" or "but first"
(.>) = flip (.) -- "compose forward"  or "and then"

Dzięki tym operatorom możemy zdefiniować złożenie funkcji na cztery różne czytelne sposoby:

f x = f3 (f2 (f1 x))      -- normalny zapis
f x = f3 <| f2 <| f1 <| x -- apply forward
f x = x |> f1 |> f2 |> f3 -- apply backward
f = f3 <. f2 <. f1        -- compose backward
f = f1 .> f2 .> f3        -- compose forward

Podsumowanie

Haskell posiada wiele operatorów pozwalających na redukcję nawiasów podczas wywoływania funkcji. Samodzielnie (lub w zespole) należy ustalić, który ze styli jest najbardziej czytelny dla nas.

Zostaw komentarz