Attoparsec i EAS

9 minut(y)

W poprzednim artykule attoparsec zdefiniowałem cele napisania prostego asemblera z języka EAS do ezoterycznego języka programowania ETA. W tym artykule przyszła pora na implementację.

Struktura asemblera, czyli programu asemblującego (montującego)

Cztery główne moduły asemblera to:

  • Parser asemblera EAS
  • Konsolidator (ang. Linker)
  • Reduktor (ang. Reducer) instrukcji
  • Generator kodu wynikowego, czyli kodu ETA
assemblyIO :: String -> String -> IO (Either String String)
assemblyIO dirName fileName = runExceptT $ assembly dirName fileName

assembly :: String -> String -> ExceptT String IO String
assembly dirName fileName = generateCode . reduce <$> link dirName fileName

Najpierw naprzemiennie następuje faza parsowania i konsolidacji. Następnie następuje redukcja instrukcji i generacja kodu docelowego.

Parser języka asemblera

Pierwszym modułem programu jest parser:

parseAssembler :: T.Text -> Either String InstructionList
parseAssembler = parseOnly instructionListParser

instructionListParser :: Parser InstructionList
instructionListParser = skipManyComment *> skipHorizontalSpace *> many (instructionParser <* skipHorizontalSpace)

Parser pobiera zmienną typu Text i w przypadku powodzenia zwraca listę sparsowanych instrukcji. W przypadku niepowodzenia zwraca mało intuicyjny komunikat o błędzie generowany przez bibliotekę AttoParsec.

Parsowanie pojedynczej instrukcji dzieli się na kilka przypadków:

instructionParser :: Parser Instruction
instructionParser =
  try zeroOperandInstructionParser
  <|> naturalNumberParser
  <|> unescapedStringParser
  <|> labelDefinitionParser
  <|> includeFileParser
  <|> lineBreakParser
  <|> commentParser

Czyli:

  • parsowanie instrukcji bezargumentowej
  • parsowanie liczby naturalnej
  • parsowanie literału stringa
  • parsowanie deklaracji etykiety
  • parsowanie dołączenia pliku
  • parsowanie końca linii
  • parsowanie komentarza

EAS jak to język assemblera dla maszyny stosowej zawiera wiele rozkazów bezargumentowych:

zeroOperandInstructionParser :: Parser Instruction
zeroOperandInstructionParser =
      zeroOperandInstruction E ["E", "dividE"]
  <|> zeroOperandInstruction T ["T", "Transfer"]
  <|> zeroOperandInstruction A ["A", "Address"]
  <|> zeroOperandInstruction O ["O", "Output"]
  <|> zeroOperandInstruction I ["I", "Input"]
  <|> zeroOperandInstruction S ["S", "Subtract"]
  <|> zeroOperandInstruction H ["H", "Halibut"]
    where zeroOperandInstruction i ts = i <$ (asciiCIChoices ts *> endWordParser)

Oryginalnie EAS posiada tylko jeden rozkaz jednoargumentowy. Jest tu umieszczenie liczby naturalnej na stosie. Przy czym liczbą może być wartość podana wprost, wartość literału znakowego lub adres etykiety. Ja rozszerzyłem to jeszcze o możliwość umieszczenie nieescepowanego literału znakowego na stosie. Dodatkowo posiada także możliwość dołączenia (ang. incluDe) pliku oraz zdefiniowania etykiety (ang. Label):

naturalNumberParser :: Parser Instruction
naturalNumberParser = N <$> (
      naturalValueParser
  <|> (asciiCI "N" *> skipHorizontalSpace *> naturalValueParser)
  <|> (asciiCI "Number" *> endWordParser *> skipHorizontalSpace *> naturalValueParser)
  )

unescapedStringParser :: Parser Instruction
unescapedStringParser = U <$> stringParser

labelDefinitionParser :: Parser Instruction
labelDefinitionParser = L <$> (char '>' *> identifierParser <* char ':')

includeFileParser :: Parser Instruction
includeFileParser = D <$> (char '*' *> fileNameParser <* char '\n')

Ponieważ w EAS znaki końca linii są znaczące to trzeba je parsować w sposób świadomy:

lineBreakParser :: Parser Instruction
lineBreakParser = R <$ (skipMany1EndLine *> skipManyComment)

commentParser :: Parser Instruction
commentParser = skipComment *> lineBreakParser

skipManyComment :: Parser [()]
skipManyComment = many (skipComment <* skipMany1EndLine)

skipComment :: Parser ()
skipComment = char commentChar *> skipAllToEndOfLine

skipMany1EndLine :: Parser String
skipMany1EndLine = many1 (char '\n')

Problem końca wyrazu (identyfikatora) to coś, co zajęło mi jeden wieczór. W wyrażeniach regularnych byłoby to proste \b. Tutaj jednak trzeba było napisać ręcznie funkcję wykrywania końca wyrazu oraz funkcję pobierającą wszystko przed końcem wyrazu. Ostatecznie stwierdziłem, że koniec wyrazu to albo biały znak, albo początek komentarza:

endWordParser :: Parser T.Text
endWordParser = takeTill isEndWord

isEndWord :: Char -> Bool
isEndWord c = isSpace c || (c == commentChar)

commentChar :: Char
commentChar = '#'

Konsolidator

Konsolidator (ang. linker) to program łączący pliki. Dołącza on plik biblioteczny w miejsce wystąpienia *nazwa_biblioteki.wsa:

link :: String -> String -> ExceptT String IO InstructionList
link dirName fileName = includeFiles $ ExceptT $ parseAssembler <$> T.readFile (dirName ++ "/" ++ fileName) where

  includeFiles :: ExceptT String IO InstructionList -> ExceptT String IO InstructionList
  includeFiles expect = loadFiles =<< expect

  loadFiles :: InstructionList -> ExceptT String IO InstructionList
  loadFiles il = concat <$> mapM loadFile il

  loadFile :: Instruction -> ExceptT String IO InstructionList
  loadFile (D libName) = link dirName libName
  loadFile i = pure [i]

Ponieważ dołączana biblioteka może zawierać inne biblioteki to funkcja link jest funkcją rekurencyjną.

Reduktor instrukcji

Redukcja siły operatorów (ang. Strength reduction) jest częścią optymalizacji. W naszym przypadku mamy redukcję skomplikowanych instrukcji na instrukcje proste. Reduktor instrukcji jest to w zasadzie uproszczony selektor instrukcji, który normalnie jest częścią generatora kodu docelowego.

Redukcja etykiet, czyli wyliczanie adresów skoków:

replaceLabels ::  LabelAddresses -> InstructionList -> InstructionList
replaceLabels addresses il = replaceLabel addresses <$> il

replaceLabel :: LabelAddresses -> Instruction -> Instruction
replaceLabel addresses (N (Variable l)) = N $ Literal $ findOrError l addresses
replaceLabel _          i               = i

Redukcja literałów stringów, czyli zamiana na literały znaków:

replaceStrings :: InstructionList -> InstructionList
replaceStrings il = replaceString =<< il

replaceString :: Instruction -> InstructionList
replaceString (U s) = charToInstruction <$> reverse s 
replaceString  i    = [i]

charToInstruction :: Char -> Instruction
charToInstruction c = N $ Literal $ fromIntegral $ ord c

Właściwy generator kodu docelowego

Ponieważ wszystkie potrzebne operacje zostały już wykonane, to właściwy generator kodu docelowego zamienia naszą zredukowaną listę instrukcji na język ETA:

generateCode :: InstructionList -> String
generateCode il = show . WhiteInstruction =<< il

newtype WhiteInstruction = WhiteInstruction Instruction

instance Show WhiteInstruction where
  show (WhiteInstruction (N (Literal  n))) = "N" ++ showValue n ++ "e"
  show (WhiteInstruction (N (Variable i))) = error $ show i
  show (WhiteInstruction (D i))            = error $ show i
  show (WhiteInstruction (U i))            = error $ show i
  show (WhiteInstruction (L _))            = ""
  show (WhiteInstruction R)                = "\n"
  show (WhiteInstruction i)                = show i

showValue :: Natural -> String
showValue value = naturalToChar <$> naturalToDigits7 value

naturalToChar :: Natural -> Char
naturalToChar index = ['h', 't', 'a', 'o', 'i', 'n', 's'] `genericIndex` index

Podsumowanie

AttoParsec jest prostą biblioteką. Czy tak samo prostą jak wyrażenia regularne? Tego nie wiem, ale na pewno jest dużo czytelniejszy. Jednocześnie AttoParsec posiada o wiele większe możliwości. Szkoda, że nie jest przeportowany do innych języków programowania niż Haskell.

Kod assemblera EAS jest dostępny na GitHubie. Kod interpretera ETA też jest dostępny na GitHubie.

Zostaw komentarz